اوقات شرعی

اداره تبليغات اسلامي شهرستان تكاب

رييس اداره : حجت الاسلام والمسلمين علي اكبر قاسميان

تكاب : خيابان انقلاب روبروي شهرداري كد پستي ( 5991988387)

شماره هاي تماس : 45525400 45531944- 45525401

پيش شماره : 044

دورنگار : 45531944

 

 

 

 

 

 

نمایی از موقعیت جغرافیای، فرهنگی و گردشگری شهرستان

 

شهرستان تکاب، یکی از شهرستانهای استان آذربایجان غربی است که در جنوب شرقی این استان واقع شده است. مرکز این شهرستان شهر تکاب است

 

 

شهرستان تکاب از غرب به شهرستان شاهین‌دژ، از شمال غربی به شهرستان هشترود، از شمال شرقی به استان زنجان، از جنوب و جنوب غربی به شهرستان سقز و از طرف جنوب شرقی به شهرستان بیجار محدود است و با سه استان زنجان ، آذربایجان شرقی و کردستان مرز مشترک دارد . وسعت آن ۵٬۸۸۰٬۰۰۰ متر مربع می‌باشد و مختصات آن به این شرح می‌باشد: طول ۴۷ درجه و ۷ دقیقه ، عرض ۳۶ درجه و ۸ دقیقه و ۳۰ ثانیه ، ارتفاع از سطح دریاهای آزاد ۱۸۴۰ متر و اختلاف ساعت با تهران ۱۷ دقیقه (یعنی ساعت ۸ تکاب ، ساعت ۸ و ۱۷ دقیقه تهران است). فاصله تکاب با تهران ۵۴۰ کیلومتر می‌باشد. تکاب دارای ۱۰۲ آبادی و یک بخش به نام تخت سلیمان است مهم‌ترین رودخانه دائمی که در تکاب جاری است ساروق نام دارد که قسمتی از آب آشامیدنی شهر را نیز تأمین می‌کند.

جمعیت این شهرستان طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ برابر با ۸۱٬۳۹۵ نفر بوده است که از این تعداد ۴۰٬۱۶۱ نفر آنان مرد و ۴۱٬۲۳۴ نفر آنان زن بوده اند.

 تقسیمات کشوری این شهرستان، بنابرآنچه در نتایج آمارگیری سرشماری سال ۱۳۸۵ کل کشور آمده است، بر حسب بخش، شهر، دهستان و روستا به شرح زیر است:

 بخش‌ها

  بخش مرکزی

  بخش تخت سلیمان

شهرها

 شهر تکاب

 

دهستان‌ها

  دهستان‌های بخش مرکزی

   دهستان افشار

   دهستان انصار

   دهستان کرفتو

 

دهستان‌های بخش تخت سلیمان

 

   دهستان احمدآباد

   دهستان ساروق

   دهستان چمن

 

 آثار گردشگری وتاریخی شهرستان تکاب::

 

 تخت سلیمان :

تخت سلیمان نام محوطه تاریخی بزرگی در نزدیکی تکاب و روستای تخت سلیمان (در گذشته نصرت‌آباد) در استان آذربایجان غربی در کشور ایران است.

 

مجموعه بناهای تاریخی در تخت سلیمان در اطراف دریاچه‌ای طبیعی ساخته شده است. آب این دریاچه که از عمق ۱۱۶ متری از درون زمین به سطح می‌آید و به زمین‌های اطراف می‌ریزد دارای املاح زیادی است که آن را برای آشامیدن و کشاورزی نامناسب کرده است. رسوب‌های حاصل از این املاح در طی قرن‌ها لبه دریاچه را شکل داده و متغیر کرده است.

آثار بناهای دوره‌های اشکانیان و ساسانی و ایلخانان مغول در این محل یافت شده است. مهم‌ترین آثار بجا مانده آن آتشکده و تالارهای دوره ساسانی است. برخی آثار ساسانی دیگر نیز در کوه بلقیس و زندان سلیمان در نزدیکی تخت سلیمان ساخته شده است.

 

تاریخچه

 

دریاچه و ویرانه‌های تخت سلیمان

در زمان ساسانیان ایرانیان سه آتشگاه بزرگ و برجسته داشتند. نام آتش‌هایی که در این آتشگاه‌ها نگهداری می‌شد یکی بُرزین مهر به معنای آتش عشق والا و ویژه برزیگران بود که در نزدیکی نیشابور خراسان جای داشت. دیگری فَربغ بود به معنای آتش فرّ ایزدی که در کاریان فارس و ویژه موبدان و بلندپایگان بود و سومی گُشَسب که در تکاب آذربایجان قرار داشت. آتشگاه آذرگشسب ویژه ارتشیان بود و در شهر و محلی بنام شیز یا گَنجَک بر روی کوه اَسنَوند قرار داشت. آذرگشسب به معنای آتش اسب نر است. بر پایهٔ افسانه‌های ایرانی این آتشگاه بدین علت این طور نامیده شده است که کیخسرو بهنگام گشودن بهمن دژ در نیمروز با تیرگی شبانه که دیوان با جادوی خود پدید آورده بودند روبرو شد. آنگاه آتشی بر یال اسب وی فرود آمد و جهان را دیگر باره روشن کرد و کیخسرو پس از پیروزی و گشودن بهمن دژ، به پاس این یاوری اهورایی، آتش فرود آمده را آنجا بنشاند و آن آتش و جایگاه به نام آتش اسب نر (گشسب یا گشنسب) نامیده شد. این محل هم اکنون نام تخت سلیمان نام دارد.

کاوشگاه باستانی شیز از سوی یونسکو به عنوان میراث جهانی شناخته شده است و طرحهای بزرگی برای بازسازی و کاوش در آن در دست اجرا است.

 

معرفی تخت سلیمان از زبان شبکه ی دوم سیما

محوطه باستانی تخت سلیمان در آذربایجان، به مساحت 74 کیلومتر مربع چهارمین اثر تاریخی است که سکوت 24 ساله ایران در عرصه بین المللی را شکست و در سال 1382 در فهرست آثار جهانی یونسکو به ثبت رسید و بار دیگر کارشناسان یونسکو را بر آن داشت تا اثر ارزشمند دیگری از ایران را مورد بررسی قرار دهند .

این محوطه تاریخی یادگاری از دوران ساسانی است. آن زمان که سه آتشکده بسیار مهم در ایران وجود داشت و اکنون تنها آثاری از آتشکده آذر گشسب به جای مانده و با نام تخت سلیمان خوانده می شود. این آتشکده از نظر مسایل اعتقادی، باورهای دینی و نقشی که در حیات سیاسی و اجتماعی دوران ساسانیان داشت از اهمیت بسیاری برخوردار بود و نماد اقتدار حکومت ساسانیان محسوب می شد. به ویژه پس از جنبش مزدکیان و شکل گیری آن، خسرو انوشیروان به عمران و آبادی این آتشکده با عنوان عامل وحدت ملی و یکسان سازی دین کشوری توجه ویژه ای کرد.

در زمان حمله رومیان به ایران و غلبه بر خسرو پرویز آتشکده، آذرگشسب غارت و ویران شد. حمله رومی ها، اعراب و پذیرش دین اسلام از سوی ایرانیان تغییراتی در وضعیت آبادانی آتشکده پدید آورد و اغتشاشات اواخر دوره ساسانیان نیز موجب شد هیچ تجدید بنایی در این محل انجام نشود.

این آتشکده در سال ۶۲۴ میلادی به ‌وسیله هراکلیوس ویران شد و بعدها به طور کامل متروک و بدون هیچ کاربری رها شد.

آتشکده آذرگشسب مجموعه‌اى است مشتمل بر یک سالن مرکزى مربع شکل با چهار جرز قطور آجرى که گنبد بزرگ آجرى آن‌را پوشانده است.

مجاور این مجموعه در بخش غربى مجموعه دیگرى است که از یک آتشکده صلیبى شکل با ابعاد کوچکتر و دو تالار ستون‌دار با ستون‌هاى مدور چهارگوش و تعداد اتاق‌ها و فضاهاى جانبى‌ تشکیل یافته است.

ابراهیم حیدری، مسئول تهیه پرونده ثبتی تخت سلیمان در فهرست آثار ملی، در باره چگونگی تغییر نام آتشکده آذر گشسب می گوید: اسم تخت سلیمان در واقع از قرون هفت و هشت هجری قمری و از سوی اهالی منطقه که اطلاعات تاریخی درستی از این بنا نداشتند، انتخاب شد. در حالی که این نام صحیح نبوده و همان آتشکده آذرگشسب نام صحیح مجموعه است. این نام در متون اوستایی، کتاب های تاریخ ایران قدیم و نوشته های مورخان یونانی، ارمنی و رومی بارها آمده است. در شاهنامه فردوسی نیز حدود 70 بار اسم آتشکده آذرگشسب ذکر شده است.

وی تصریح می کند: در دوران صفویه این مجموعه کاملا متروک ماند تا این که در قرن های 17 و 18 میلادی، شرق شناسان غربی به ایران آمدند و به بررسی مناطق تاریخی ایران پرداختند.

طی سال های گذشته کاوش های باستان شناسی در محوطه تاریخی تخت سلیمان بسیاری از اطلاعات تازه را در اختیار کارشناسان قرار داده است. چنانکه در آخرین کاوش های باستان شناسی در محوطه تاریخی تخت سلیمان دو محوطه مربوط به دوران پارینه سنگی شناسایی و مشخص شد سنگ های مورد نیاز برای ساخت تخت سلیمان از این محوطه ها تامین شده است.

سامان حیدری، کارشناس ارشد جغرافیا و پژوهشگر موزه ملی ایران و یکی از دو پژوهشگری که پژوهش هایی را در محوطه تخت سلیمان انجام داده است، پیش از این به میراث خبر گفته بود: در جریان پژوهش های مربوط به دوران پارینه سنگی در تخت سلیمان موفق به شناسایی دو محوطه باستانی شدیم که تخت سلیمان دقیقا در وسط این دو محوطه قرار گرفته است. محوطه چال تپه، استقرارگاه موقت دوران پارینه سنگی میانی بوده و محوطه چخماق لی نیز با آثاری از کارگاه ابزارسازی در این محوطه شناسایی و کشف شد.

به گفته وی، در چال تپه، تمامی مراحل تولید مصنوعات سنگی شناسی شد که نشان می داد مصنوعات سنگی در این محوطه تولید شده و مورد مصرف قرار می گرفته است. همچنین در محوطه چخماق لی، منابع سنگ و پراکندگی زیاد مصنوعات نشان می دهد که سنگ تخت سلیمان از این دو محوطه به دست می آمده است.

پس از بررسی های انجام شده توسط این کارشناسان، مشخص شد که نوع سنگ محوطه باستانی چال تپه با سنگ های به کار برده شده در تخت سلیمان کاملا همخوانی دارند. این دو محوطه 3 کیلومتر با یکدیگر فاصله داشته و هر کدام نیز به همین اندازه از تخت سلیمان فاصله گرفته اند. چال تپه در یک بخش فلاتی شکل و مشرف چشمه تخت سلیمان قرار دارد. صنایع سنگی این مجموعه از انواع گوناگون سنگ ساخته شده اند که عمدتا از چرت جگری براق و چرت خاکستری تشکیل می شوند.

مجموعه باستانی تخت سلیمان که در نزدیکی تکاب و در استان آذربایجان غربی واقع شده است، از جمله محوطه‌های تاریخی مهم ایران محسوب می‌شود. در این منطقه نشانه‌ها و بقایای استقرار و فعالیت انسان از هزاره اول پیش از میلاد تا قرن 11 هجری به چشم می‌خورد.

روند ثبت این مجموعه تاریخی در فهرست یونسکو از سال 80 آغاز و در سال 82 به نتیجه رسید. طی این مدت نمایندگانی از یونسکو و ایکوموس (شورای بین‌المللی ابنیه و بافت های تاریخی) از این مجموعه بازدید کردند.

حیدری در این باره می گوید: پنجم یا ششم بهمن سال 80، مقرر شد، طی مدت کوتاه چهار یا پنج روزه مدارک مورد نیاز برای پرونده ثبتی تخت سلیمان آماده شود. بر همین اساس به همراه دو نفر از همکاران با انجام حدود 14 ساعت کار این پرونده آماده شد.

به گفته وی، پس از دریافت فرصت یک هفته ای دیگر از یونسکو، پرونده به پاریس ارسال شد و پس مطرح شدن پرونده تخت سلیمان در یونسکو درسال 81، هیأتی ایتالیایی به سرپرستی یوکا و هیأتی از ترکیه به سرپرستی عمر مدران به ایران آمدند.

روند نه چندان هموار ثبت تخت سلیمان در فهرست آثار جهانی یونسکو، نام ایران را برای چهارمین بار درعرصه بین المللی مطرح کرد. چرا که 26 سال پیش و برای نخستین بار محوطه تاریخی تخت جمشید و پس از آن چغازنبیل و نقش جهان به ثبت رسیده بودند و پس از سکوتی 24 ساله این محوطه تاریخی در 14 تیر 82 به ثبت فهرست میراث جهانی یونسکو رسید. هم اکنون گنبد سلیمان، اثر تاریخی دیگری از ایران است که پرونده آن برای ثبت در فهرست آثار جهانی یونسکو ارایه شده و قرار است پس از پس از طی روند لازم به عنوان هفتمین اثر ایرانی در این فهرست به ثبت برسد. همچنین طی دو سال گذشته ارگ بم نیز در فهرست یونسکو جای گرفت.

 

زندان برنجه

زندان برنجه در 28 کیلومتری شمال شرقی شهرستان تکاب در روستای برنجه از دهستان چمن بخش تخت سلیمان واقع شده است از نظر زمین شناسی پیدایش مشابهی مثل دریاچه تخت و زندان سلیمان را دارد و آن محل نیز از انباشته شدن رسوبات آهکی بوجودآمده است

 

مسجد جامع شهرستان تکاب:

مسجد جامع شهر دارای بالکن ورودی با ستون های مدور اجری و سرستونهای تخته سنگی که بخش تحتانی دیوارهای بنا با قلوه سنگ و ملات آهک + ماسه + خاک رس کار شده است و بر روی بخش قلوه سنگی دیوارهای آجری با آجرهای چهارگوش با ملات آهک + ماسه + خاک رس کار شده و گنبد مرکزی با گوشواره های ظریف و رسم بندی منظمی با آجر چهارگوش و ملات گچ احداث گردیده و در چهارگوشه مسجد اطاقکهای دو طبقه بمنظور تقلیل مصالح در جرزهای چهار گوشه احداث و اضلاع جنوبی و غربی مسجد واحدهای تجاری بصورت دکاکین به شعاع یک صد متر با سردرهای طاقی و پوشش چوبی ساخته شده اند.

 

قدمت بنای مسجد

این مسجد در سنه 1332 هـ.ق بدستور سردار حسینعلی خان افشار در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاچار همزمان با احداث همزمان با احداث مسجد جامع روستای اغولبیک توسط معماران محلی بنا گردیده است.

       

زندان سلیمان :

 این کوه میان تهی در فاصله 3 کیلومتری غرب مجموعه باستانی تخت سلیمان واقع شده استارتفاع این کوه مخروطی شکل از سطح زمنیهای مجاور بین 97 تا 107 متر می باشد و برفراز آندهانه گود عمیقی در حدود 80 متر دیده می شود که قطر دهانه آن بطور تقریب 65 متر است.

در پیرامون طوقه این مخروط , بایای معبدی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد باقیمانده که مورد کاوشعلمی باستان شناسی قرار گرفته است.

 

 پل ساروق 

  قدمت: ایلخانی به بعد پل قدیمی ساروق- حومه تکاب این پل تاریخی که در قرون متمادی طریق ارتباطی بین تکاب و نواحی شمال غرب بوده به مرور ایام بخصوص بر اثر سیلابهای تند صدمه دیده و فقط مقدار کمی از یک دهانه آن باقی مانده بود که با مساعدت وزارت راه و ترابری و اعتبارات سازمان متنوع در سالهای 74 و 75 توسط میراث فرهنگی استان ضمن احیاء پی و پایه های از بین رفته نسبت به احیاء سه، دهانه کامل آن اقدام گردید

 

 مسجد جامع روستای اوغول بیگ

این بنا به دستور یکی از اربابان محلی در سنه 1332 هـ.ق همزمان با احداث مسجد جامع شهرستان تکاب با بکارگیری آجرهای چهارگوش و ملات گچ + آهک + ماسه + خاک رس (ساروج) ساخته شده که شامل درب ورودی چوبی با نمای طاق و دالانی به طول 3 متر، حیاط مفرش شده از سنگهای تراورتن با یک حوض مستطیل شکل با ابعاد 4×3 و چاه 8 متری که جهت وضو و شستن دست و صورت نمازگزاران تهیه شده می باشد. جلوی مسجد با یک ایوان آجرکاری شده و با چهار ستون آجری مرور جلب نظر می نماید و در داخل مسجد نیز دو شبستان و محل محراب و جایگاه منبر با سه گوشه زیر معجر زنانه گنبد دوار و دایرهای شکل و چندین گوشواره ظریف و گچ کاری شده وجود دارد که جلوه ای خاص به بنا می دهد و در چهار طرف گنبد پنجره های کوچک و مستطیل شکل وجود دارد که روشنایی لازم را به داخل مسجد هدایت می نماید. پنجره های فوق از سنگهای مرمر و کاملا" سفید به جای شیشه پوشیده شده بودند و برای عبور بانوان به معجرها از پلکان دالان ورودی استفاده می گردد که این بنا هم اکنون بعد از گذشت چندین سال از قدمت آن با همت اهالی مسلملن روستا بطور سالم باقی مانده و بعنوان پایگاه مردمی روستا مورد بهره برداری است.

 

یخچال اوغول بیگ

در بالای قلعه و عمارت اربابی و ضلع غربی روستا محلی در عمق 30متری بصورت گرده کنده که در حدود 40 پله از درب ورودی تا عمق یخچال فاصله دارد. این محل که با آجرهای چهارگوش با ملات (گچ + آهک + ماسه + خاک رس) بنا نموده و قسمت فوقانی آن به صورت گنبد مدور طاق زده اند یخچال نام دارد و در پشت این یخچال یک استخر سنتی در ابعاد 20×10 متر وجود دارد که در فصل زمستان و زمان یخبندان با آب پر نموده و بعد از تبدیل شدن به یخ آنها را با کلنگ و دیلم و با استفاده از نیروی انسانی شکسته و از دریچه پشتی به درون یخچال می انداختند این یخها در فصل گرما برای مصرف اهالی روستاهای همجوار به کار می رفته و همچنین به علت نبودن امکانات برقی در جهت نگهداری مواد غذایی فاسد شدنی اربابان مورد استفاده بوده و هم اکنون به صورت بنایی فاقد کاربرد رها شده است.

 

 آبهای گرم احمدآباد:

 در فاصله دو کیلومتری شمال غربی روستای احمدآباد علیا و در پایین کوه زندان حفره های آبگرمی وجود دارد که به صورت فواره ای در اعماق زمین در مکانهای مختلف بیرون آمده و بنا به روایت گذشتگان آبها خاصیت دارویی داشته و با دمای 40 درجه سانتی گراد در هر 4 فصل بعلت اقدامات و ایجاد تأسیسات مناسب گردشگری بهترین مکان برای استحمام در طبیعت برای بازدیدکننگان می باشد.

 

   چمن متحرک بدرلو(چملی گل):

چملی گل در 17 کیلومتری شمال شرقی شهرستان تکاب و در 3 کیلومتری شرق روستای بدرلو از دهستان افشار بخش مرکزی واقع شده است. در داخل دره سرسبز و درختان چنار و بید و نیزار و چمن دریاچه ای به قطر تقریبی 80 متر و با جزیره ای شناور مملو از نی به قطر 60 متر وجود دارد که در اثر وزش باد به طرفین در حال حرکت می باشد که به علت لجن زار بودن ونیزار فراوان اطراف دریاچه، نزدیک شدن به محدوده آن مشکل می باشدو تنها از طرف مشرق دریاچه یک راه باریک منتهی به محدوده و ساحل دریاچه موجود هست جزیره متحرک با ساحل کناری دریاچه حدوداً 5/1 متر و بعضی جاها حدوداً 7 الی 8 متر فاصله دارد.

 

قلعه سردار افشار(حسینعلی خان افشار):

 این عمارت در زمان سلطنتناصرالدین شاه قاجار توسط سردار(حسینعلی خان افشار) به سال 1281قمری احداث گردیده که بخش اولیه ساختمان با درب ورودی به حیاط بزرگ مفرش شده از سنگهای تراورتن راه دارد. ساختمان اربابی در دو بخش دو طبقه با ایوان و با ستونهای مدور آجری جلب نظر می نماید و در وسط حیاط یک حوض آب دایره ای شکل به عمق یک متر و به قطر حدوداً شش متر وجود دارد. مصالح بکار رفته در کار ساختمانی بنا با آجرهای چهارگوش و ملات گچ + آهک+خاک رس بوده که به طرز خیلی زیبا و چشمگیر بکار رفته است . از داخل عمارت اولیه دو راه خروجی یکی به اندرونی و دیگری به حیاط خلوت وجود دارد که ساختمان اندرونی حرمسرا یعنی زیستگاه بانوان مشهور بوده که خود شامل دو طبقه و یک حیاط بزرگ با حوض آب مستطیل شکل می باشد و از حیاط حرمسرا می توان به عمارت اندرونی که در دو طبقه بوده رسید . در پشت حیاط خلوت بخش قوشخانه مشاهده میگردد که محل نگهداری کبوتران کوهی و اهلی که شامل 360 لانه کبوتر می باشد.

 

 مقبره ایوب انصاری:

بنای تاریخی و ثبت شده ی مقبره ایوب انصاری در بالای کوه مرتفعی در روستای دورباش حومه تکاب واقع و محل دفن یکی از زهّاد و عرفای قرن هشتم هجری قمری است

 

تخت بلقیس :

کوه بلقیس با قله دوقلوی نزدیک به هم و 3200 متر ارتفاع در 5/7 کیلومتری شمال‌شرقی تخت‌سلیمان واقع شده یکی دیگر از آثار تاریخی مهم درون حریم تخت سلیمان  است . برفراز بلندترین قسمت این کوه بقایای استحکاماتی مربوط به دوره ساسانی وجود دارد که به لحاظ موقعیت مکانی و زمانی ارتباط آن با مجموعه آثار تخت‌سلیمان پیوند معماری و تاریخی نزدیکی دارد

 

 

 

 

 

 

 

سخنرانی های مهم

فیلم‌ها و تصاویر منتخب